Jan-Dino Asporaat in het spagaat

Jandino Asporaat is wereldberoemd geworden in Nederland door het geven van anachronistische minstrelshows. Op grond daarvan dacht hij compleet geaccepteerd te zijn door wit Nederland. Hij dacht te kunnen vergeten waar hij vandaan komt door de plek waar hij vandaan komt structureel te besmeuren. Zeg maar de Nederlandse variant van “Some seek stardom, but they forget Harlem!” Jandino dacht gepromoveerd te zijn tot Jan-Dino (hockeynaam) vanwege zijn connecties in ’t Gooi. Toen hem bijvoorbeeld op de nationale televisie gevraagd werd om een standpunt in te nemen tegen de welbekende Zwart geschminkte kinderverschrikker weigerde hij domweg om dat te doen. Waarom? Hij was een succesvolle Zwarte man en had er geen last van (of woorden van gelijke strekking). Jan-Dino kwam niet verder dan betogen dat beide partijen nu eens naar elkaar moesten gaan luisteren. Daarmee ging Jandino er compleet aan voorbij dat reeds sinds 1930 getracht wordt om respectvol over de rol van het kolonialistische concept zwarte piet te discussiëren, maar dat dat tegengeluid tot relatief recentelijk steevast door de mainstream media werd genegeerd. Maar die achtergrond was te diep voor Jan-Dino om zich in te verdiepen.

Jan-Dino zelf meende dus dat hij compleet van racisme verschoond was omdat hij simpelweg buitenaards goed was. Andere mensen waren wel gezegend met realiteitszin en wezen er op dat Jan-Dino gewoon een hele goede excuus%&?~ is. Zo merkte de Turkse onderneemster Olcay Gulsen keihard op: “Met Jandino hebben ze één excuusneger op de zaterdagavond.” Aanvankelijk zal Jandino best wel begrepen hebben dat hij speciaal een podium kreeg om minstrelshows te maken: zolang hij Zwarte mensen te kijk zette en weigerde een standpunt in te nemen over zaken die er echt toe doen werd hij gepruimd. Ongetwijfeld zal zelfs Johan Derksen instemmend meegeknikt hebben toen Jan-Dino weigerde op de nationale televisie een standpunt in te nemen tegen zwarte piet.

Maar Derksen knikte beslist niet instemmend toen het Jan-Dino helemaal naar de bol steeg omdat hij betrokken werd bij de presentatie van het Gala van de voetballer van jaar. Daar hadden Johan Derksen en co hele andere gedachtes over. Zij lieten in niet mis te verstane taal weten dat ze het te gek voor woorden vonden dat een ondermaatse artiest als Jandino—die nota bene niets met voetbal zou hebben—betrokken werd bij een prestigieus evenement als het Gala van de voetballer van het jaar. Zo’n reactie was te verwachten aangezien Derksen en co alles en iedereen afzeiken, maar Zwarte Nederlandse celebrities in het bijzonder. Clarence Seedorf, Humberto Tan, Sylvana Simons, etc., zijn allemaal meer dan eens tot op de grond toe afgefikt door Derksen en co.

In plaats dat Jan-Dino trachtte netjes in gesprek te gaan met Derksen en co (zoals hij de voor-en tegenstanders van zwarte piet had geadviseerd) ging hij tijdens zijn optreden op het Gala voetballer van jaar compleet los op Johan Derksen. Hij achtte zichzelf zelfs invloedrijk genoeg om het Zwarte Amerikaanse scheldconcept ‘je moeder’ te introduceren in de voetbalwereld. Maar dat kwam als een boomerang terug. De man die zichzelf te steengoed waande om last te krijgen van racisme werd na afloop van zijn tenenkrommende optreden overladen met racistische reacties en doodsbedreigingen op de sociale media: “Via sociale media, naar mijn kantoor en zelfs mijn privételefoonnummer achterhaald…En daar de meest hatelijke berichten sturen. Ik herhaal: mijn privénummer. Er is mij geen ziekte bespaard gebleven.” Maar het heftigste vond Jan-Dino de diep gewortelde haat tegen buitenlanders die zich openbaarde. „Bericht na bericht.” Derksen had op zijn beurt geen greintje medelijden met Jan-Dino en greep de gelegenheid met beide handen aan om de van zijn voetstuk gevallen Jan-Dino genadeloos nog een keiharde schop na te geven: “Zoek professionele hulp!”

Waar Jan-Dino compleet aan voorbij ging is dat Derksen zowel ondanks als dankzij zijn grote bek een instituut is in de Nederlandse voetbalwereld. Want hij heeft hoe dan ook in de loop der decennia gigantisch veel publiciteit en daardoor indirect inkomsten voor de voetbalwereld gegenereerd. Daar doet zelfs zijn racistische ondertoon niets aan af. Of anders gezegd, dat wordt ronduit gedoogd. Want naast dat Derksen Zwarte celebrities extra venijnig attaqueert zal het de oplettende kijker ongetwijfeld opgevallen zijn dat het panel rondom Derksen reeds decennialang spierwit is: zelfs excuus%&?~ à la Jan-Dino dult Derksen niet naast zich. Nederland glimlacht hardop als de zeiksnor weer eens leden afkomstig uit een groep die in de hoek zit waar de klappen vallen afzeikt. Omgekeerd ontzegt Nederland de melaninerijke slachtoffers van Derksen het officieuze privilege om de bal net zo hard terug te kaatsen.

Derksen en co genieten het privilege om ongelimiteerd te beledigen binnen de voetbalwereld en ver daarbuiten. Jan-Dino mag de illusie koesteren dat hij een grote meneer is te lande zolang hij zich beperkt tot minstrelshows. Want daarvoor is hij ingehuurd door de tv-bazen uit ’t Gooi. Zolang hij die ongeschreven regel respecteert wordt hem de gelegenheid geboden om het goede leven te leiden. Wederom, niet omdat hij steengoed is, maar omdat hij een steengoede excuus%&?~ is. Jan-Dino distantieerde zichzelf arrogant van anti-racisme activisten omdat hij meende een succesvolle jongeman te zijn en daardoor automatisch onaantastbaar voor racisme. Maar dat voorkwam dus niet dat ook Jan-Dino er op de harde manier achter moest komen dat hij niet boven racisme is verheven. Anderzijds, we wisten dat het zou gaan gebeuren. De vraag was niet of maar eerder wanneer…

DJEHUTI-ANKH-KHERU

This entry was posted in The Grapevine Publications. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *