Amazonebos in de brand

Onlangs heeft Ethiopië een wereldrecord weten te verpletteren door in het tijdsbestek van twaalf uur maar liefst 353 miljoen aspirant bomen één te maken met de bodem. Tegen oktober wil Ethiopië 4 miljard bomen hebben geplant. Maar Ethiopië staat niet alleen in deze trend van herbebossing. Na een mandaat van de Afrikaanse Unie hebben meer dan twintig Afrikaanse landen een ambitieus plan omarmd om het continent te herbebossen. Het doel is om tegen 2030 meer dan honderd miljoen hectare land in Afrika weer groen te hebben gemaakt. Ethiopië heeft in dit project evident een voortrekkersrol opzich genomen.

Begin vorige eeuw was Ethiopië nog voor 35% bebost. Dat was begin 21e eeuw nog maar slechts 14,2%. De bevolking van Ethiopië heeft gretig de bossen van hun land gekapt om te voldoen aan hun vraag naar brandstof, landbouwgrond en het vervaardigen van traditionele medicijnen. Doch evenzo om religieuze redenen. Deze massale houtkap pakte destructief uit voor dier maar ook mens. Ethiopië had nl. niet minder maar meer bossen nodig. Bossen voorkomen namelijk erosie. Sterker nog, bomen houden niet slechts grond vast maar houden eveneens het water vast in de grond. Juist in een droog land als Ethiopië dat meer dan eens geleden heeft onder hongersnoden is dat van belang. Regenwater dringt nl. moeilijker door in de bodem van een ontbost gebied. Ontbossing draagt daarom ook bij tot schaarste aan water en dus hongersnood. Om maar niet te spreken over al de vruchtbare grond die door een gebrek aan bomen zo maar door de Nijl meegevoerd kan worden naar Soedan en Egypte.

De huidige Ethiopische autoriteiten zijn zich evident bewust van het belang van herbebossing en hebben daarom het grootse herbebossingsproject geïnitieerd. Positief bijproduct van het grootschalige herbebossingsproject is dat het de natievorming lijkt te bevorderen. Want ook al is er hier en daar wat kritiek op het project geleverd (het zou van boven zijn opgelegd, de onderliggende oorzaken van de ontbossing zouden niet aangepakt worden), staat de ganse Ethiopische politiek in principe achter het project. Zelfs politici die kritische geluiden hebben laten horen zijn bomen gaan planten om hun solidariteit met hun land te tonen. Daarmee is herbebossing zo’n beetje het enige waar de Ethiopische politiek het unaniem mee eens is, en daarmee kan betoogd worden dat herbebossing wellicht wel het enige is wat Ethiopië bindt.

Maar wat er aan de ene kant van de globe bij komt, wordt aan de andere kant weer vernietigd. Terwijl Afrika in het algemeen en Ethiopië in het bijzonder zichzelf uit de brand tracht te helpen door de ecologische vernietiging zoveel mogelijk te herstellen, brandt men in Zuid-Amerika in het algemeen en Brazilië in het bijzonder de ecologie juist letterlijk zoveel mogelijk af. In Brazilië kwam zoals bekend recentelijk een fascistische meneer aan de macht. Mede dankzij de steun van koloniale boeren heeft Bolsonaro de macht weten te grijpen. De fascistische Bolsonaro heeft er ook nooit een geheim van gemaakt bij wie zijn sympathie ligt. Zo heeft hij verkondigd dat de reservaten ervoor zorgen dat de inheemsen als beesten leven terwijl ze tevens de economische ontwikkeling van het binnenland frustreren. In het licht van het bovenstaande kan het niet verrassend heten dat één van de eerste daden van president Bolsonaro was de FUNAI (nationale stichting voor inheemsen) het recht te ontnemen om nieuwe reservaten te creëren. Dat recht is dankzij Bolsonaro nu voorbehouden aan het Ministerie van Landbouw. Om maar aan te geven hoe de lijntjes lopen in Brazilië, de voormalige leider van de boerenlobby leidt nu datzelfde Ministerie van Landbouw.

De Amazone is het grootste tropische regenwoud ter wereld: de helft van ’s werelds tropische regenwoud ligt in het Amazone. Daarnaast is nergens op aarde de biodiversiteit zo groot. Dankzij de Amazone mag Brazilië zichzelf zelfs het meest biodiverse land op aard noemen. Alleen al de Amazonerivier heeft een ongeëvenaard aantal zoetwatervissen. Maar niet slechts voor natuurliefhebbers is de Amazone belangrijk. De inheemse volkeren van de Amazone onttrekken sinds mensenheugenis medicijnen uit de flora en fauna van de Amazone. Veel van die medicijnen hebben hun weg gevonden naar de Westerse geneeskunde. Aangezien naar schatting slechts 0,5% van de planten in de Amazone onderzocht is op geneeskrachtige werking is het niet te bevatten hoeveel potentiële medicijnen voor ziektes de Amazone herbergt. Bovenal wordt de Amazone wel de longen van de wereld genoemd omdat het 25%-30% van de zuurstof op de planeet produceert.

Desalniettemin wordt de Amazone momenteel in rap tempo afgefikt door de koloniale boeren achter het regime van Bolsonaro. Bolsonaro en co zijn nl. van de korte termijn oplossingen. Het idee is dat de ontwikkeling van de Braziliaanse landbouw en veeteelt ten koste van het traditionele leefgebied van de inheemsen (die Bolsonaro als üntermenschen beschouwt) zaligmakend is. Op korte termijn zal de verbouwing van soyabonen en het bedrijven van veeteelt goed zijn voor de portemonnaie van bepaalde koloniale boeren, maar zij leven natuurlijk niet alleen op de wereld. Bovendien, hoe lang gaat het duren voordat ze hun eigen vingers gaan branden aan die synthetische bosbranden? In Afrika is men er ook op de harde manier achter gekomen hoe desastreus ontbossing uiteindelijk is. Anderzijds, begin jaren ’40 vernietigden de fascisten de betonnen jungles van Europa. In 2019 zijn de echte jungles aan de beurt. Hopelijk worden de echte jungles uiteindelijk net zo goed hersteld als de betonnen jungles van weleer.

DJEHUTI-ANKH-KHERU

This entry was posted in Column Djehuti-Ankh-Kheru. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *