Revolutie in de Nederlandse popmuziek

Anno 2019 is Nederlandse Hip-Hop veruit de populairste muzieksoort te lande. Op spotify waren afgelopen jaar acht van de tien meest gestreamde artiesten rap acts van Nederlandse bodem. Nederlandse rappers zijn in totaal 2 miljard maal gestreamd. Er is een tijd geweest dat een dergelijke situatie als volstrekt ondenkbaar werd beschouwd. Maar gezegd kan worden dat er met name de laatste twee jaar in de Nederlandse muziekwereld zich een ware revolutie heeft voltrokken. Aan de andere kant kan weer worden gesteld dat Nederland hiermee aan de late kant aansluit bij een mondiale trend. Want rapmuziek is in grote delen van de wereld al langere tijd dominant. Dus men kan de vraag ook omdraaien, waarom duurde het zo lang voordat rapmuziek in Nederland doorbrak?…

In 1982 stond Hip-Hop nog in de kinderschoenen, maar de (inmiddels van zijn voetstuk gevallen) peetvader van de Hip-Hop, Afrika Bambaattaa, ging als een soort van missionaris op tour om de door hem benoemde vier elementen overzee te populariseren. Onder de noemer Afrika Bambaataa en the Soulsonic Force ging hij met dj’s, mc’s breakdancers, graffitti-artiesten en double dutch touwtjespringsters overzee om zijn evangelie te verkondigen. Maar het Europese publiek moest duidelijk aan Hip-Hop wennen. In Strasbourg, Frankrijk, werd zijn gezelschap tijdens een optreden zelfs belaagd door een deel van het publiek. Maar dat werd vervolgens opgelost zoals conflicten in Bronx River doorgaans werden opgelost. Het publiek reageerde aanvankelijk lauw, maar na hardhandig met de groep hooligans afgerekend te hebben kreeg the Soulsonic Force een daverend applaus. Hiermee had Hip-Hop haar street credibility overzee gevestigd. Tegen de tijd dat de tour Parijs aandeed werd Hip-Hop door de media benaderd als the real thing.

Bambaataa bleef als een ware missionaris zijn evangelie verspreiden naar alle windstreken. In die geest trachtte hij ook overal afdelingen te vestigen van zijn organisatie, the Universal Zulu Nation. Wat Bambaataa opviel aan de ontluikende Hip-Hopscenes in Europa was dat allerlei jongeren van wie Engels niet hun eerste taal was probeerden in het Engels te rappen. Maar de peetvader van Hip-Hop raadde hen dat ten zeerste af: “rap vooral in je eigen taal!” gaf hij hen mee, vanuit het idee dat Hip-Hop moest klinken als waar het vandaan komt waardoor volgens hem de zeggingskracht dan het grootste zou zijn. Met name in Frankrijk schijnt dat devies in vruchtbare bodem te zijn gevallen.

De vraag is echter of Bambaataa in die dagen ook Nederland met een bezoek heeft vereerd aangezien de ontluikende Hip-Hopscene in Nederland juist wel jarenlang in het Engels bleef spitten. In Nederland werd serieuze rapmuziek een tijdlang inherent beschouwd aan de Engelse taal. De Engelstalige markt is natuurlijk oneindig maal groter. Maar door betreffende taal te prefereren wierp men evenzo voor zichzelf een extra barrière tot succes op omdat men moest concurreren met artiesten die het Engels (of beter gezegd, Ebonics) letterlijk met de paplepel ingegoten hadden gekregen. Wat ook niet meehielp aan het imago van Nederlandstalige rap is dat er meer dan eens Nederlandstalige parodieën zijn gemaakt van rapmuziek door mainstream artiesten zoals Spaan en Vermegen met Koud hè en André van Duin met het Pizza lied.

Hoe dan ook, vanaf 1980 wordt er al rapmuziek van Nederlandse bodem uitgebracht, maar het werd decennialang nooit echt serieus genomen door de gevestigde muziekindustrie. Het was nl. geen muziek maar een bizarre rage dat snel weer zou overwaaien. Enerzijds leek Nederlandse rapmuziek nooit echt aan te haken. Het genre leek eeuwig veroordeeld te zijn tot een plek in de marge. Er leek een soort van plafond te zijn dat nooit kon worden doorboord. Anderzijds, Nederlandse Hip-Hop bleef gewoon overleven, ook al vertoefde het in de marge. Ook al werd het genegeerd door de mainstream muziekindustrie. Eveneens in Nederland bleek het klassieke statement rap will never die te gelden. Niettegenstaande dat een behoorlijk deel van het publiek er openlijk van walgde. Dat bleek bijvoorbeeld toen New Wave de popprijs 2015 werd toegekend op Noorderslag en veel mensen uit protest onmiddellijk de benen namen. Maar toen Ronnie Flex onlangs de popprijs 2018 mee naar huis mocht nemen was er een consensus dat een terechte winnaar met de eer mocht strijken.

Wat had men anders gedacht? Het grote publiek was immers gewoon niet gewend aan een ruig soort van parlando dat vreemd was aan de Nederlandse muziektraditie. Maar waar men vanuit de traditie niet aan gewend is kan men op termijn natuurlijk wel aan gewend raken. Dat geldt zeker voor de jongere generaties. Dat de media en de mainstream muziekindustrie niet veel ophadden met ‘getto parlando’ mocht ten langen leste niet deren. Dankzij de gedemocratiseerde, digitale media bleken verschillende rappers in staat de middle men die hun genre reeds decennia negeerden over te slaan en rechtstreeks een publiek te bereiken die ze in vroeger dagen nooit hadden kunnen bereiken. Heel veel van dat publiek behoort inderdaad tot de jongste generatie, desalniettemin moet gezien de overweldigende populariteit van rapmuziek uit de polder anno 2019 geconcludeerd worden dat heden ten dage jong en oud het oor ernaar te luister legt. Zeker gezien de overweldigende populariteit bij de (jongste) jeugd lijkt het erop dat er een geheel nieuw tijdperk is aangebroken in de Nederlandse popmuziek. Oorspronkelijk zou Hip-Hop de stem zijn van de stemlozen zijn. Als dat waar is dan betekent dat ook in Nederland de traditioneel stemlozen steeds meer gehoord gaan worden…

DJEHUTI-ANKH-KHERU

This entry was posted in The Grapevine Publications. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *