De erfenis van Joe Louis

Onlangs was het tachtig jaar geleden dat Joe Louis voor de tweede maal bokste tegen de door de nazi’s tot held verheven prijsvechter Max Schmeling. De politiek meest beladen bokswedstrijd uit de geschiedenis. Omdat de Tweede Wereldoorlog op uitbreken stond en met name de nazi’s het gevecht aangrepen voor propaganda doeleinden.

Joe Louis werd volgens de burgerlijke stand op 13 mei 1914 geboren als Joseph Louis Barrow in Lafayette, Alabama, maar verhuisde later naar Detroit. Op school ging het echter moeizaam. Hij bezocht een technische middelbare school om meubelmaker te worden, maar dat werd geen succes. Om zijn familie financieel bij te staan ging hij ijsblokken bezorgen. Vaak moest hij verschillende verdiepingen de trap op met zware ijsblokken. Naar eigen zeggen had hij daaraan zijn gespierde lichaam te danken.

Ondertussen begon Joe tot ongenoegen van zijn moeder te hangen met een jeugdbende. Om hem van de straat te houden en te kijken of er voor hem wellicht een carrière als muzikant in zat gaf zijn moeder hem geld voor vioolles. Joe ging inderdaad op les, maar op aandringen van een vriend besteedde hij het geld van zijn moeder niet aan vioolles maar aan boksles.

Alhoewel zijn familienaam Barrow was vocht Joe onder de naam Joe Louis, zodat zijn moeder er niet achter kwam dat hij zijn vioollesgeld ‘verkwanselde’ aan boksles. Na een moeizame start groeide Joe Louis toch uit tot een uitermate succesvolle amateurbokser, waardoor de bokspromoters voor hem in de rij stonden. Maar hij koos voor de Zwarte promoter John Roxborough.

Dat hield tevens in dat Joe Louis tegen het nadrukkelijke advies van zijn vrienden zekerheid (een baan in de autofabriek van Ford) verruilde voor het onzekere bestaan van een Zwarte profbokser. Daar viel wat voor te zeggen, want door racisme konden de carrières van verschillende Zwarte topboksers niet tot volle wasdom komen. Een triest voorbeeld was Harry Willis, een absolute topbokser die nooit de kans kreeg op een titelgevecht tegen wereldkampioen Jack Dempsey.

Desalniettemin spoedde profbokser Joe Louis als een komeet naar de top, als geen bokser voor hem. Doch goed boksen alleen was voor een Zwarte bokser niet voldoende om wereldkampioen te worden. Hij moest eveneens onkreukbaar zijn in de ogen van het witte publiek. Om die reden verbood zijn management hem zich in te laten met witte vrouwen, publiekelijk de show te stelen met zaken als mooie kleren en dure auto’s, nimmer zijn (witte) opponenten verbaal te vernederen en immer bescheiden te blijven.

Joe Louis werd de held van Zwart Amerika toen hij op 25 juni 1935, ten tijde van de Italiaanse invasie van Ethiopië, de reuzachtige Italiaanse ex-wereldkampioen Primo Carnera versloeg. Zo bleef Louis’ carrière doordenderen als een dieseltrein. Door zijn ongekende successen werd Joe Louis als onverslaanbaar beschouwd. De schok was dan ook groot toen hij op 19 juni 1936 in de twaalfde ronde knockout werd geslagen door de voormalige Duitse wereldkampioen Max Schmeling. Dit werd als een ramp beschouwd door Louis en zijn fans. In principe had Schmeling nu de kans moeten krijgen op een titelgevecht. Mocht Schmeling dat titelgevecht vervolgens gewonnen hebben dan waren de kansen op een wereldtitel voor Louis verkeken, want de nazi’s zouden een Zwarte man sowieso nooit een titelgevecht hebben gegund, of sterker nog, waarschijnlijk geen enkele niet-Duitser.

Echter, onmiddellijk na het verlies tegen Schmeling pakte Louis de draad weer op en won in korte tijd zes gevechten tegen gerenomeerde tegenstanders. Zodoende kon Louis tot grote vreugde van Zwarte Amerika op 22 juni 1937 de eerste Zwarte zwaargewicht wereldkampioen worden in twintig jaar ten koste van James Braddock. Het psychologische effect dat die overwinning op het zwaar onder racisme en de crisis lijdende Zwart Amerika had, kan moeilijk overschat worden: een Zwarte man had het onmogelijke gepresteerd door de meest prestigieuze sporttitel die er bestond op te eisen!

Precies een jaar na het veroveren van de wereldtitel vond de re-match tegen Schmeling plaats op. Schmeling was zelf geen nazi, maar hij werd wel door de nazi’s gebruikt als propaganda-instrument. Als sport ooit een surrogaat wereldoorlog is geweest, dan was dat wel op 22 juni 1938. Louis had zich deze maal wel goed voorbereid op Schmeling, en schopte het als eerste Zwarte Amerikaan tot nationale held nadat hij Schmeling in de eerste ronde krijzend van de pijn knockout tegen het canvas sloeg in een uitverkocht Yankee stadium. Daarmee deelde hij namens de VS de eerste psychologische dreun uit in de op handen zijnde Tweede wereldoorlog tegen de übermensch.

Joe Louis is volgens menigeen nog altijd de beste vuistvechter ooit. Hij bleef twaalf jaar wereldkampioen (tot op de dag van vandaag een record) en verdedigde zijn titel 25 maal. Ondanks het vele geld dat hij verdiende raakte hij financieel aan de grond waardoor hij op latere leeftijd een comeback moest maken en vernederd kon worden door het nieuwe boksfenomeen Rocky Marciano. Joe Louis zou nooit meer genoeg verdienen om zijn schulden te kunnen aflossen en leefde van de liefdadigheid van familie en vrienden. Eén van die vrienden was voormalig rivaal Max Schmeling. Toen Joe Louis in 1981 overleed heeft Schmeling zelfs de buidel getrokken om voor diens uitvaart te betalen. Waar zijn illusture voorganger Jack Johnson met zijn uitdagende gedrag kansen voor zichzelf schepte maar de deur dicht sloeg voor andere Zwarte topsporters, kan gesteld worden dat Joe Louis echt deuren heeft geopend.

DJEHUTI-ANKH-KHERU

This entry was posted in The Grapevine Publications. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *