Black Panther (1)


De film van Black Panther is momenteel een wereldwijde hype. In het eerste weekend heeft de film waar $200 miljoen in is geïnvesteerd reeds meer dan $360 miljoen in het laadje gebracht. Er werd al maanden reclame gemaakt voor Black Panther en de hoop is dat de film een keerpunt in de filmgeschiedenis gaat markeren gerelateerd aan beeldvorming. Hollywood heeft nl. decennialang Afrika en mensen van Afrikaanse komaf op een ongunstige wijze op het witte doek geprojecteerd. Of zoals Muhammed Ali het zei: “Zelfs Tarzan, de koning van de jungle is wit!”

Black Panther is een Zwarte superheld. In juli 1966 bedacht door de joodse striptekenaars Stan Lee en Jack Kirby (dus om misverstanden te voorkomen, de stripheld bestond dus reeds voor de welbekende Black Panther Party, want die werd pas in oktober 1966 opgericht). Black Panther was de eerste superheld van Afrikaanse komaf die in mainstream Amerikaanse stripboeken acte de presence gaf. Hoewel het mainstream publiek bij het horen van Black Panther in eerste instantie zal denken aan de organisatie opgericht door Huey Newton en Bobby Seale, wekt hij bij die hard stripliefhebbers hele andere associaties op. Black Panther is een oude bekende in televisieshows, tekenfilms, en videogames. In 2016 verscheen hij zelfs al op het witte doek in de film Captain America: Civil War. Wellicht om het grote publiek alvast voor te bereiden op wat komen zou.

De film Black Panther is dus sowieso niet de eerste Hollywoodproductie waarin Zwarte superhelden te bewonderen zijn. Buiten Hollywood wellicht ook niet. Als we het begrip superheld ruim interpreteren zouden zelfs Django en de in 2009 uitgekomen Braziliaanse film Besouro (over het leven van de legendarische gelijknamige capoeirista) als voorlopers genoemd kunnen worden. Wat Hollywood betreft verscheen in 1998 reeds Blade, met in de hoofdrol Wesley Snipes. Maar wat de film Black Panther onderscheidt van alle andere films waarin Zwarte superhelden zijn verschenen is dus niet eens dat een Zwarte superheld de hoofdrol speelt, maar de Afrikaansgecentreerde context waarin hij geplaatst is.

We begrijpen dat het moeilijk is om films te produceren over bepaalde prékoloniale persoonlijkheden. Want dan gaan onmiddellijk wilde hordes van eurocentrische historici naar buiten treden om met elkaar te wedijveren wie het hardst van de daken kan schreeuwen dat de betreffende film ʽafrocentrismeʼ en dus geschiedvervalsing is, waardoor het een naar politiek staartje krijgt. Los van de vraag natuurlijk of Hollywood in zo’n film zou willen investeren. Daarom zijn science fiction films over Zwarte superhelden wellicht het beste mogelijke alternatief om het zelfbeeld van Zwarte mensen te verbeteren. Want ook al zijn ze fictief, Hollywoodfilms hebben een enorme impact op de massa.

Denk bijvoorbeeld aan The Birth of a Nation uit 1915, welke film de inspiratiebron was voor de heroprichting van de KKK. Een ander voorbeeld is Scarface uit 1983. Die film heeft (samen met The Godfather) medio jaren ’80 duizenden Zwarte en Latino jongeren geïnspireerd om drugdealer te worden. Of in deze meer relevant, denk hoeveel inspiratie witte mensen geput hebben uit Rocky. In een tijdperk met Muhammed Ali, George Foreman, Joe Frazier, Ken Norton, etc., dat het volstrekt ondenkbaar was dat een witte man wereldkampioen boksen zwaargewicht kon worden werd de fantasie en het ego van wit Amerika geprikkeld door het onmogelijke toch waarheid te laten worden op het witte doek.

Eerder hebben we de woede aanschouwd toen Hannibal in een documentaire gespeeld werd door een Zwarte acteur, of toen de BBC middels een tekenfilmpje duidelijk maakte dat Groot-Brittannië ten tijde van de Romeinen al een meerkleurige samenleving kende. Het zou politiek correcte geschiedvervalsing zijn. Over een fictieve film zou niemand kunnen vallen zou gedacht kunnen worden, maar zelfs over een fictief verhaal waarin Afrika voor de verandering positief uit de verf komt doet conservatieve elementen koken van woede. Deze attitude maakt het betoog contra vermeende geschiedvervalsing boterzacht en flinterman: in werkelijkheid is men gewoon tegen alles wat in de mainstream media verschijnt waar Zwarte mensen een goed gevoel over kunnen hebben en inspiratie uit kunnen putten.

De vraag is ook waarom de grootste Hollywoodstudio zo’n Afrikaansgecentreerde film uit heeft gebracht? Want los van de mogelijke problemen met het plot is voor de verandering een Afrikaans land niet de speeltuin van koning Tarzan maar het rijkste en meest ontwikkelde land op aarde. Gesuggereerd is dat Hollywood de verliezen van de afgelopen jaren tracht goed te maken. Een aantal grote projecten zouden zijn geflopt, en uit ervaring weet Hollywood dat films gericht op een Zwart publiek succesvol zijn.

In de jaren zeventig werd het noodlijdende Hollywood al gered door de productie van zogenaamde blaxploitation films. Door een arrest uit 1948 ter voorkoming van kartelvorming en de opkomst van de televisie was Hollywood begin jaren ’70 op sterven na dood. Maar door films te maken waarin Zwarte acteurs de hoofdrol spelen werd het vege lijf gered. De ogen van Hollywood werden geopend na het succes van de onafhankelijke Zwarte filmmaker Mario Van Peebles: Hollywood ging zelf massaal Zwarte films maken. Zwarte activisten waren helemaal niet blij met die films. Er waren wellicht wel Zwarte acteurs te zien, maar het zou desalniettemin fnuikend zijn voor de beeldvorming aangezien de thematiek doorgaans pooiers en hoertjes was. Waardoor het genre een zelfde soort effect had op de jeugd als gangsta rap jaren later. Desalniettemin, blijkbaar kan Hollywood ook Zwarte films maken zonder de welbekende stereotype thematiek.

DJEHUTI-ANKH-KHERU

This entry was posted in The Grapevine Publications. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *