Nollywood

Pinterest

Wat is de grootste filmindustrie ter wereld? Lange tijd zou dat Hollywood zijn geweest, maar inmiddels wordt steeds bekender dat in werkelijkheid de grootste filmindustrie ter wereld op het Indiase subcontinent vertoeft. Voor insiders is dit overigens niets nieuws. Bollywood overschaduwt Hollywood eigenlijk reeds jaren. Wat minder bekend is is dat Bollywood nier de enige mondiale concurrent is van de befaamde, kapitaalkrachtige filmstudio´s aan de Amerikaanse westkust. Want eveneens de Nigeriaanse filmmakers hebben Hollywood het nakijken gegeven en mag Nollywood zich tegenwoordig na Bollywood de grootste filmindustrie op aard noemen.

In Nigeria werden al langere tijd films gemaakt. Zo zag in 1926 de eerste in Nigeria geproduceerde film het levenslicht, tevens de eerste film die sprekende Nigeriaanse acteurs toonde. In 1957 verscheen de eerste film waarvan de auteursrechten geheel bij Nigerianen lagen, tevens de eerste Nigeriaanse kleurenfilm. Na Nigeria´s onfhankelijkheid groeide de plaatselijke filmindustrie snel. Met name in de jaren ´70 toen de Nigeriaanse economie groeide en bloeide dankzij de fors gestegen olie revenuen kreeg de filmindustrie de wind in de zeilen.

Doch de Nigeriaanse filmindustrie kreeg pas echt vleugels in de jaren´90. Volgens één lezing van de geschiedenis was het zakenman Kenneth Nnebue die een gat in de markt aanschouwde toen de videorecorder aan een opmars bezig was in het grootste land van West-Afrika. Dankzij de democratisering van de videorecorder ontstond er een infrastructuur om films te distribueren. Nigerianen begonnen massaal illegaal gecopieerde buitenlandse films thuis voor de buis te bekijken. Nnebue bedacht dat hij ook lokaal films kon gaan produceren en ze distribueren middels dezelfde infrastructuur waarmee de illegale buitenlandse films aan de man werden gebracht.

Op initiatief van Nnebue werd in een maand tijd Living in Bondage geschapen, met een budget van $12.000. Er werd op locatie gefilmd in Lagos en omgeving. Binnen een paar maanden tijd werden er bijna een miljoen exemplaren verspreid, voornamelijk middels straatverkopers. Aldus zou de eerste Nollywood klassieker een feit zijn geworden. Het succes van Living in Bondage opende talloze Nigeriaanse aspirant filmmakers de ogen, en een nieuwe Afrikaanse filmbeweging was geboren. Nigeria was gaan beseffen dat het niet op Hollywood hoefde te wachten voor het uitbrengen van films, maar dat het in staat was zelf het heft in eigen hand te nemen.

Inmiddels heeft Nollywood niet slechts Nigeria veroverd, maar gans Afrika. Nollywood kan met recht het Bollywood van Afrika genoemd worden. In 2009 maakte Nollywood 1844 films en in 2014 berekende de Nigeriaanse overheid dat Nollywood in principe een omzet draaide van $3,3 miljard. Overal in Afrika gaan Nollywoodfilms als warme broodjes over de toonbank. Of het nou Lagos is, Accra, of Nairobi, Nollywood is alomvertegenwoordigd. Nollywood is op velerlei niveau een goed alternatief voor Hollywood. Al was het maar omdat Hollywood Afrikanen in een Eurocentrische droomwereld laat verdwalen met sprookjes over een Amerikaanse droom als afleidingsmanouvre van het keiharde geopolitieke Anglo-Amerikaanse beleid. Terwijl Afrikaanse filmmakers films maken die de dromen, hoop, uitdagingen en humor van Afrikanen vertolken.

Ondanks het succes in kwantiteit is er veel schots en scheef aan Nollywood. Dezelfde mechanismes die Nollywood groot hebben gemaakt houden Hollywood net zo goed klein. Waren het begin jaren ´90 vooral buitenlandse films die massaal illegaal werden gecopieerd, heden ten dage is Nollywood hetzelfde lot beschoren. Geschat wordt dat van de $3,3 miljard die omgaat in Nollywood slechts 1% terecht komt bij de makers van de films. Om die reden vingen Nollywood´s best betaalde acteurs tot recentelijk slechts zo´n $12.000 per film. Aan bestsellers werd officieel slechts zo´n $500.00 verdiend. Maar vanaf 2014 tracht de Nigeriaanse regering maatregelen te nemen om de auteursrechten beter te beschermen.

Naast problemen met de inkomsten is er zowel binnen als buiten Nigeria veel kritiek op het artistieke niveau van Nollywood. De klacht is dat de verwikkelingen en dialogen in Nollywoodfilms erg zwak zijn. Eveneens woedt er een felle discussie over de eerste Nollywoodfilm. Volgens sommigen was dat Living Bondage uit 1992, maar veteranen uit de Nigeriaanse filmindustrie beschouwen dat als een grove belediging. Zij zeggen dat de Nigeriaanse filmindustrie beslist niet pas in 1992 is ontstaan.

Hoe dan ook, Nollywood verwikkelt en ontwikkelt zich verder. In 2014 verscheen de mijlpaal Half of a Yellow Sun. Deze film belichaamde het nieuwe Nollywood. Nooit eerder was een Nigeriaanse filmproductie zo groot. Uitvoerend producent Yewande Sadiku wist middels Pan-Afrikaanse investeerders een budget van $10 miljoen te regelen, en opende met chique rode loper premières in New York, Sidney, Londen en Lagos. Met als bedoeling een mondiaal publiek te bereiken.

In het verleden is er vaak gesproken over het Hollywood effect, over de macht die Hollywood heeft over de verbeelding van mensen en hoe dat bijdraagt tot de veramerikanisering van de wereld. Echter, als Afrikanen hun eigen films kunnen maken dan hebben ze voor zichzelf de potentie gecreëerd om hun eigen verbeelding te dekolonialiseren. Dan kunnen ze een serieus tegenwicht bieden aan hetgeen Muhammad Ali reeds constateerde in de jaren ´60: “…en zelfs Tarzan, de koning van de jungle is wit!” Hollywood is een belangrijk onderdeel van de Amerikaanse softpower. Hollywood wordt doelbewust aangewend om de hoofden en harten van de mensen over de ganse wereld te winnen voor het Anglo-Amerikaanse imperium. Maar eens te meer is gebleken dat naast de Amerikaanse vuurkracht de Amerikaanse softpower alles behalve almachtig is. Het is desalniettemin opmerkelijk dat Nollywood Hollywood heeft kunnen verdringen. In ieder geval wat Afrika betreft.

DJEHUTI-ANKH-KHERU

Share and Enjoy

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
This entry was posted in The Grapevine Publications. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *